Jedziemy za granicę!

POŚREDNICTWO PRACY ŚWIADCZONE PRZEZ AGENCJE ZATRUDNIENIA

Z roku na rok coraz więcej osób korzysta z usług prywatnych firm posiadających status agencji zatrudnienia. Świadczą o tym choćby dane nadsyłane do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, z których wynika, iż za pośrednictwem takich agencji do pracy za granicę wyjeżdża rocznie ponad 120 tysięcy osób. Dla tych osób ważna jest możliwość zdobycia kwalifikacji oraz poprawy swojej sytuacji materialnej i poziomu życia. Niestety, wciąż pojawiają się informacje o działalności nielegalnych pośredników proponujących pracę za granicą, którzy często, chcąc uwiarygodnić swoją ofertę, angażują w proces rekrutacji publiczne służby zatrudnienia.

Jakie rodzaje agencji zatrudnienia mogą działać ma terenie Polski i czym się zajmują?

W Polsce funkcjonują następujące agencje zatrudnienia:

• agencje pośrednictwa pracy – udzielające pomocy osobom poszukującym pracy w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia a pracodawcom w znalezieniu pracowników o odpowiednich kwalifikacjach. Agencje te mogą prowadzić usługi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i kierować pracowników do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych,
• agencje doradztwa personalnego – świadczące odpłatnie usługi na rzecz pracodawców,
• agencje poradnictwa zawodowego – udzielające pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia, informacji zawodowych oraz pomocy w doborze kandydatów do pracy na stanowiska wymagające szczególnych predyspozycji psychofizycznych,
• agencje pracy tymczasowej – kierujące własnych pracowników do pracodawcy użytkownika, również za granicę, celem wykonywania pracy tymczasowej.

Która agencja zatrudnienia działa legalnie?

Zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z poźn. zm.) wszystkie agencje zatrudnienia, oferujące usługi na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, powinny posiadać wpis do rejestru agencji zatrudnienia potwierdzony stosownym certyfikatem wydawanym przez Marszałka Województwa (art. 19 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Agencje zatrudnienia mogą legitymować się również certyfikatem wydanym przez Ministra Gospodarki i Pracy, który kompetencje wydawania certyfikatów agencjom zatrudnienia posiadał do dnia 01.11.2005 r.
Z obowiązku posiadania certyfikatu zwolnione są agencje zatrudnienia z państw członkowskich Unii Europejskiej świadczące swoje usługi na terenie Polski przez okres do 3 miesięcy w roku. Agencje te mają obowiązek jedynie poinformowania Marszałka Województwa o zamiarze prowadzenia działalności.

Na co zwrócić uwagę przed wyjazdem za pośrednictwem agencji pośrednictwa pracy?

Agencja pośrednictwa pracy kierująca do pracy za granicą ma obowiązek zawarcia z osobą kierowaną do pracy umowę (art. 85 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Umowa ta nie jest umową o pracę, zawieraną z pracodawcą.
Umowa kierująca do pracy musi zawierać takie informacje jak:

• zagranicznego pracodawcę,
• okres zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
• rodzaj oraz warunki pracy i wynagradzania, a także przysługujące osobie kierowanej do pracy świadczenia socjalne,
• warunki ubezpieczenia społecznego oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków i chorób tropikalnych,
• obowiązki i uprawnienia osoby kierowanej do pracy oraz agencji pośrednictwa pracy,
• zakres odpowiedzialności cywilnej stron w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zawartej między agencją pośrednictwa pracy a obywatelem polskim, w tym stronę pokrywającą koszty dojazdu i powrotu osoby skierowanej do pracy w przypadku niewywiązania się pracodawcy zagranicznego z warunków umowy oraz tryb dochodzenia związanych z tym roszczeń,
• kwoty należne agencji pośrednictwa pracy z tytułu faktycznie poniesionych kosztów związanych ze skierowaniem do pracy za granicą poniesione na: dojazd i powrót osoby skierowanej, wydawanie wizy, badania lekarskie i tłumaczenie dokumentów,
• informację o trybie i warunkach dopuszczania cudzoziemców do rynku pracy w państwie wykonywania pracy,
• inne zobowiązania stron.

Ww. umowa powinna być zawarta w formie pisemnej. Pomimo tego, że umowa może być bardzo długa należy całą przeczytać bardzo uważnie. Umowa, która nie zawiera wszystkich ww. punktów, jest niezgodna z prawem.
Może się jednak zdarzyć, że umowa będzie spełniała wszystkie formalne wymogi, ale będzie niekorzystna dla pracownika. Chodzi np. o zapisy, z których wynika, że trzeba wykupić przejazd lub ukończyć kurs nauki języka obcego właśnie u tego pośrednika, a bilet lub kurs kosztuje zdecydowanie więcej niż powinien. W takiej sytuacji to zainteresowany powinien podjąć decyzję, czy przystaje na te warunki, czy nie. Nikt nikogo nie zmusza do podpisania takiej umowy. Zawsze można wybrać innego pośrednika.
Może się również okazać, że pracodawcą zagranicznym jest agencja pracy tymczasowej (czasowej). Praca na rzecz takiej agencji często nie będzie miała charakteru stałego i może nie być wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy – lecz uzależniona będzie od ilości zleceń otrzymywanych od pracodawców. Wówczas koszty związane z zakwaterowaniem i utrzymaniem mogą pochłonąć bądź wręcz przekroczyć otrzymane wynagrodzenie. Ponadto przed zawarciem umowy należy wyrobić sobie wyobrażenie o pracy, jaką przyjdzie wykonywać. Wówczas nie będzie niemiłego zaskoczenia przy wykonywaniu np. ciężkich prac polowych.

Za co agencje pośrednictwa pracy mogą pobierać opłaty?

Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dozwolone jest pobieranie od osób opłat z tytułu faktycznie poniesionych kosztów związanych ze skierowaniem do pracy za granicą, tj. kosztów poniesionych na: dojazd i powrót osoby kierowanej do pracy, wydawanie wizy, badania lekarskie i tłumaczenie dokumentów – pod warunkiem wyspecyfikowania tych opłat w umowie zawartej z osoba kierowaną do pracy za granicą.
Natomiast dozwolone jest pobieranie opłat z tytułu prowadzonej działalności w zakresie pośrednictwa pracy od pracodawców.

Za co agencje pośrednictwa pracy nie mogą pobierać opłat ?

Agencja pośrednictwa pracy od osób, dla których poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie może pobierać opłat innych niż wyszczególnione powyżej, tj. opłat z tytułu: dojazdu i powrotu osoby skierowanej, wydawania wizy, badań lekarskich i tłumaczenia dokumentów.
Od osób kierowanych do pracy za granicę zabronione jest pobieranie przedpłat, kaucji oraz opłat z tytułu wyszukiwania i wskazania pracodawcy zagranicznego. Niedozwolone jest pobieranie opłat rekompensujących koszty: eksploatacyjne, wynagrodzenia pracowników, wynajmu lokalu, wyjazdów (delegacji) pracowników agencji, rekrutacji, usług pocztowo-telekomunikacyjnych, druków, reklamy, ogłoszeń prasowych itp.

Co robić, gdy okaże się, że warunki pracy (płacy) nie odpowiadają tym zapisanym w umowie?

W przypadku, jeżeli warunki pracy lub płacy nie są zgodne z zawartymi w umowie kierującej do pracy za granicą – osoba taka ma prawo wystąpić z roszczeniami do agencji zatrudnienia, za pośrednictwem której została skierowana do pracy. Natomiast po powrocie do kraju można od agencji zatrudnienia dochodzić swoich roszczeń przed sądem powszechnym – występując z powództwa cywilnego.
W przypadku kiedy pracodawca nie wywiązuje się z warunków umowy o pracę – fakt ten trzeba zgłosić do agencji zatrudnienia. O pomoc należy się zwrócić do właściwego urzędu pracy lub związków zawodowych działających w danym kraju. Dopiero gdy ten sposób nie przynosi rezultatu w postaci doprowadzenia do ugody z pracodawcą, istnieje możliwość pozwania pracodawcy do Sądu Pracy w danym kraju – jako jedynej instytucji rozstrzygającej spory pomiędzy pracobiorcą i pracodawcą.
Osoba szukająca pomocy lub informacji za granicą może zgłosić się do Konsulatu RP. Na stronach internetowych polskich placówek dyplomatycznych znajduję się telefony i adresy instytucji, gdzie można uzyskać pomoc oraz zgłosić informację o nieuczciwych pośrednikach pracy lub nieuczciwych pracodawcach.

Gdzie szukać informacji o agencjach zatrudnienia?

Ciągle pojawiają się informacje o działalności nielegalnych pośredników pracy. O każdym przypadku informuj Okręgowe Inspektoraty Pracy a także policję oraz prokuraturę.
Zawsze należy sprawdzać, czy dana agencja pośrednicząca do pracy posiada certyfikat.
Wykazy agencji znajdują się na stronie internetowej www.kraz.praca.gov.pl. oraz na stronach internetowych urzędow pracy.
Informacje telefonicznie można uzyskać w Wojewodzkich Urzędach Pracy.

*źródło kraz